آقا کوچولو هستم. امروز میخوایم درباره یه موضوع اساسی حرف بزنیم که اگه توی طراحی سایت بهش بیتوجه باشی، ممکنه کل زحمتت به باد بره: تجربه کاربری (UX).
وقتی اسم طراحی سایت میاد، معمولاً ذهن میره سراغ رنگ و لعاب و ظاهر. اما تجربه کاربری، همون حس و حالیه که مخاطب موقع کار با سایت تو پیدا میکنه. از لحظه ورود تا زمانی که کارش تموم میشه و سایت رو میبنده. این همون نقطهایه که پروژهها زمین میخورن اگه درست روش کار نشده باشه.
تجربه کاربری (UX) دقیقاً چیه؟
لپ مطلب اینه که UX فراتر از خوشگلی سایتته. این که کاربر چقدر راحت میتونه چیزی که دنبالشه رو پیدا کنه، فرمها چقدر آسون پر میشن، دکمهها کجا هستن و کلاً حس خوبی که از تعامل با وبسایتت میگیره، همهش میشه تجربه کاربری.
تصور کن وارد یه فروشگاه شیک میشی، اما هیچ تابلو راهنمایی نیست، صندوقدار بداخلاقه و پیدا کردن محصول مورد نظرت مثل حل معمای انیگماست. این میشه یه تجربه کاربری بد. سایت هم دقیقاً همینه.
چرا UX خوب توی طراحی سایت حیاتیه؟
اصل ماجرا اینجاست که UX خوب، مستقیم روی موفقیت سایتت تاثیر میذاره. چرا؟
- کاربر بیشتر میمونه: اگه استفاده از سایت راحت و لذتبخش باشه، کاربر بیشتر تو سایتت میچرخه و به احتمال زیاد به هدفش (خرید، ثبتنام، مطالعه) میرسه.
- نرخ تبدیل بالاتر: کاربر راضی، یعنی احتمال بیشتر خرید، ثبتنام یا هر اقدامی که تو ازش میخوای.
- اعتماد و اعتبار: یه سایت کاربرپسند، حرفهای به نظر میاد و اعتماد مخاطب رو جلب میکنه.
- برندینگ قویتر: تجربه کاربری خوب، باعث میشه برندت توی ذهن مخاطب، مثبت و قوی حک بشه.
چطور یه UX خفن برای سایتمون بسازیم؟ (قلقی که کمتر کسی میدونه)
این قلقیه که تو هیچ داکیومنتی نیست و باید عملی یادش بگیریم. ساخت یه تجربه کاربری عالی، یه سری قدم عملی و مشخص داره:
۱. کاربرتو بشناس
قبل از اینکه حتی یه خط کد بنویسی یا یه طرح گرافیکی بزنی، باید بدونی کاربرت کیه، چی میخواد، چه مشکلاتی داره و چطور فکر میکنه. این همون نقطهایه که پروژهها زمین میخورن اگه بدون شناخت مخاطب شروع کنی.
اینجا مرحله تحقیق کاربر وارد عمل میشه. از مصاحبه و نظرسنجی تا تحلیل دادههای موجود. برای این کار تحقیق و تست تجربه کاربری رو جدی بگیر.
۲. معماری اطلاعات (IA) سایتت رو بچین
وقتی کاربرت رو شناختی، حالا باید اطلاعات و محتوای سایتت رو طوری سازماندهی کنی که پیدا کردنشون راحت باشه. این یعنی معماری اطلاعات (Information Architecture) خوب. نقشهکشی سایت رو دست کم نگیر.
- منوها چطور باشن؟
- دستهبندیها چطور کار کنن؟
- کاربر برای رسیدن به هدفش چند کلیک باید بکنه؟
اینا همهش برمیگرده به اینکه کاربر چقدر راحت میتونه تو سایتت حرکت کنه و به خواستهاش برسه.
۳. طراحی رابط کاربری (UI) رو با اصول UX هماهنگ کن
حالا که کاربر و ساختار اطلاعات رو میدونی، نوبت طراحی ظاهر سایت (UI) میرسه. ولی نه فقط ظاهر! اصول طراحی رابط کاربری کاربرپسند رو حتماً رعایت کن. همه چیز باید واضح، سازگار و قابل درک باشه. دکمهها واضح باشن، رنگها چشم رو اذیت نکنن و چیدمان صفحات منطقی باشه.
۴. به جزئیات کوچک توجه کن: میکروتعاملات
گاهی اوقات چیزهایی که به چشم نمیان، بیشترین تاثیر رو روی تجربه کاربری میذارن. این قطعه گمشده پازله که خیلیها ازش غافلن. میکروتعاملات همون بازخوردهای کوچیکی هستن که سایت به کارهای کاربر میده. مثلاً وقتی روی یه دکمه کلیک میکنی و یه انیمیشن کوچیک یا یه پیغام تایید نشون داده میشه.
این جزئیات کوچیک، حس زنده بودن و پاسخگو بودن به سایتت میدن و تجربه رو فوقالعاده میکنن. برای عمیق شدن در این بخش حتماً به مقاله میکروتعاملات در طراحی سایت سر بزن.
۵. تست، تست، تست!
فکر نکن که با طراحی اولیه، کار تمومه. باید طراحیهات رو با کاربرهای واقعی تست کنی. ببین کجای کار میلنگه، کاربر کجا گیج میشه و چی رو نمیتونه پیدا کنه. تجربه شخصی من میگه که بهترین ایدهها هم ممکنه تو تست واقعی شکست بخورن اگه با نیازهای واقعی کاربر هماهنگ نباشن.
حرف آخر آقا کوچولو
اگه اینو بگیری، نصف راه رو رفتی. تجربه کاربری (UX) توی طراحی سایت، دیگه یه آپشن نیست، یه ضرورته. وبسایتی که UX خوبی نداشته باشه، مثل ماشینیه که ظاهرش قشنگه ولی رانندگی باهاش سخته و زود خراب میشه. پس وقت بذار، کاربرتو بشناس و سایتی بساز که کاربرت عاشقش بشه و مدام بهش سر بزنه. به همین سادگی، به همین پرکاربردی!